Η βιόλα

Η βιόλα μερικές φορές θεωρείται ο φτωχός συγγενής της οικογένειας των εγχόρδων, χωρίς αυτό να μας εκπλήσσει ιδιαίτερα: το κοντραμπάσο έχει τη θέση του παππού της ορχήστρας, το βιολί την οδηγεί και το τσέλο χρησιμοποιείται με πολλούς διαφορετικούς τρόπους εξαιτίας του όμορφου, μειλίχιου τόνου του. Αλλά η βιόλα, θαμμένη μέσα στα έγχορδα έχει σπανίως την ευκαιρία να λάμψει ως σόλο όργανο. Η βιόλα είναι μόνο κατά το ένα έβδομο μεγαλύτερη από το βιολί. Εκτός από το μεγαλύτερο μέγεθος της είναι εντελώς όμοια με αυτό. Το δοξάρι της βιόλας είναι κι αυτό λίγο μεγαλύτερο από του βιολιού. Οι χορδές της βιόλας ξεκινούν από Ντο που είναι μία οκτάβα χαμηλότερα από το μέσο Ντο και κουρδίζονται σε διαστήματα πέμπτης (Ντο, Σολ, Ρε και Λα). Οι ανοικτές χορδές αναπαράγουν ακριβώς την έκταση του τσέλου αλλά μία οκτάβα ψηλότερα. Το όνομα «βιόλα» χρησιμοποιήθηκε αρχικά για την βιόλα ντα γκάμπα, ένα όργανο που κρατιόταν ανάμεσα στα πόδια. Αλλά ήταν η βιόλα ντα μπράτσο ο αληθινός πρόγονος του βιολιού και της

Έντβαρντ Γκριγκ - εισαγωγή


Πρωτεργάτης και επικυρίαρχος της εθνικής μουσικής σχολής της πατρίδας του, της Νορβηγίας, ο 'Εντβαρντ Γκριγκ, συνθέτης χωρίς προδρόμους και χωρίς συνεχιστές, εφευρίσκει τρόπους γοητευτικούς και πρωτότυπους να συνταιριάξει τη λαϊκή μουσική παράδοση και τους μύθους της γης που τον είδε να γεννιέται, με τη διαμορφωμένη κλασική ευρωπαϊκή αρμονία.

Τα έργα του βρίθουν από λυρισμό και διάθεση ρομαντική. Οι βελούδινες μελωδίες που γεννιούνται από τη γόνιμη φαντασία του, συμπλέκονται συχνά με τους αρρενωπούς, τραχείς ρυθμούς των χορών της νορβηγικής γης, προκαλώντας με την αντίθεση την ανάδυση ηχητικών πλεγμάτων άκρως σαγηνευτικών.

Αν και δε δοκίμασε τις δυνάμεις του στις μεγαλύτερες, ογκώδεις φόρμες της συμφωνίας και της όπερας, έπεισε με τις μουσικές του καταθέσεις ότι είναι ένας σπουδαίος τεχνίτης, τόσο της συμφωνικής όσο και της φωνητικής γραφής. Η ποιητική του μουσικού του λόγου είναι διαποτισμένη με τις σταλαγματιές της αγάπης του για τη νορβηγική φύση και τη νορβηγική παράδοση. Υπήρξε σε όλη του τη ζωή πιστός και αφοσιωμένος εραστής μιας γης - όσες φορές κι αν την εγκατέλειψε σύντομα γυρνούσε σε αυτήν - και μιας γυναίκας την οποία ποτέ δεν εγκατέλειψε.

Για τη γυναίκα αυτή, την υψίφωνο Νίνα Χάγκερουπ, τη σύντροφο της ζωής του, συνέθεσε και τα υπερεκατό θαυμάσια τραγούδια του, πληθωρικά στην τρυφερότητά τους, σπαρακτικά στην ερωτική τους διαλεκτική. Άγνωστα στους πολλούς τα τραγούδια αυτά του Γκριγκ, ευεργετήθηκαν με αξιομνημόνευτες ερμηνείες στη διάρκεια του 1993, χρονιά συμπλήρωσης 150 χρόνων από τη γέννησή του. Η ακρόασή τους αποκαλύπτει αυθορμητισμό έμπνευσης και απέραντη ευαισθησία, χαρακτηριστικά τα οποία βρίσκονται άλλωστε σε όλα τα πονήματα του συνθέτη.

(Γιώργος Β. Μονεμβασίτης)

Σχόλια