Η βιόλα

Η βιόλα μερικές φορές θεωρείται ο φτωχός συγγενής της οικογένειας των εγχόρδων, χωρίς αυτό να μας εκπλήσσει ιδιαίτερα: το κοντραμπάσο έχει τη θέση του παππού της ορχήστρας, το βιολί την οδηγεί και το τσέλο χρησιμοποιείται με πολλούς διαφορετικούς τρόπους εξαιτίας του όμορφου, μειλίχιου τόνου του. Αλλά η βιόλα, θαμμένη μέσα στα έγχορδα έχει σπανίως την ευκαιρία να λάμψει ως σόλο όργανο. Η βιόλα είναι μόνο κατά το ένα έβδομο μεγαλύτερη από το βιολί. Εκτός από το μεγαλύτερο μέγεθος της είναι εντελώς όμοια με αυτό. Το δοξάρι της βιόλας είναι κι αυτό λίγο μεγαλύτερο από του βιολιού. Οι χορδές της βιόλας ξεκινούν από Ντο που είναι μία οκτάβα χαμηλότερα από το μέσο Ντο και κουρδίζονται σε διαστήματα πέμπτης (Ντο, Σολ, Ρε και Λα). Οι ανοικτές χορδές αναπαράγουν ακριβώς την έκταση του τσέλου αλλά μία οκτάβα ψηλότερα. Το όνομα «βιόλα» χρησιμοποιήθηκε αρχικά για την βιόλα ντα γκάμπα, ένα όργανο που κρατιόταν ανάμεσα στα πόδια. Αλλά ήταν η βιόλα ντα μπράτσο ο αληθινός πρόγονος του βιολιού και της

Μπερλιόζ - Les Francs-Juges, Έργο 3

Ο Μπερλιόζ επεξεργάστηκε βασανιστικά τις όπερές του ώστε να γίνουν αποδεκτές από το ακροατήριο του Παρισιού.

Η μουσική του Μπερλιόζ είναι πρωτίστως μια έκφραση αισθημάτων, συχνά σε βάρος της "κλασικής" μορφής. Ήθελε το ακροατήριό του να βιώνει τα συναισθήματα που αισθανόταν ο ίδιος όταν συνέθετε το έργο, παρά να εντυπωσιάζεται από τη δεξιοτεχνία του ύφους του. Το αποτέλεσμα είναι μια απίστευτη ελευθερία έκφρασης, μοναδικής στον Μπερλιόζ.

Οι Εύθυμοι Δικαστές ήθελε να είναι το μεγαλύτερο έργο του. Ο Μπερλιόζ άρχισε να το γράφει όταν ήταν μόλις 23 χρονών και μόχθησε πολλά χρόνια για τη σύνθεσή του, αναθεωρώντας το συνεχώς ώστε να γίνει αποδεκτό στις όπερες του Παρισιού. Εν τέλει, αποδεχόμενος την ήττα, κατακερμάτισε το έργο του αυτό. Η εισαγωγή αποτελεί το εκτενέστερο τμήμα, από ότι έμεινε.

Η εισαγωγή δεν υστερεί σε επιβλητικότητα ή σε νεανική ορμή από το πρωτότυπο. Διατηρεί την απόκοσμη δύναμη της τρομερής ιστορίας του ήρωα Lenor και του διεφθαρμένου θείου του, ο οποίος σχεδιάζει να του κλέψει το θρόνο και την αγαπημένη του Amelie. O Lenor καλείται εμπρός στους μυστικούς δικαστές για να ακούσει την καταδίκη του, αλλά σώζεται την κατάλληλη στιγμή από την πιστή Amelie που συνοδεύεται από μια ομάδα έμπιστων πολεμιστών.

Αγωνία και προαίσθημα

Ο Μπερλιόζ μεταφέρει με επιτυχία ένα αίσθημα δέους στα εναρκτήρια μέτρα, καθώς ο αργός ρυθμός παράγει μια ατμόσφαιρα αγωνίας και προαισθήματος. Η μουσική δημιουργεί μια εξαιρετικά πειστική εικόνα των βλοσυρών δικαστών που ετοιμάζονται να παραδώσουν τη σκληρή ετυμηγορία τους.

Το έργο είναι ένα εξαίσιο δείγμα της ψύχωσης του Μπερλιόζ με τις περίπλοκες ενορχηστρώσεις. Συνδυάζει μια σειρά διαφορετικών μελωδιών και ρυθμικών σχημάτων για να δημιουργήσει άμεσα ένα σύνολο αισθημάτων. Ένας ανάλαφρος, γρήγορος ρυθμός για παράδειγμα, ξεγελά τον ακροατή ότι ο Lenor είναι ασφαλής, ενώ αιχμηρές, απειλητικές νότες και απόκοσμα τρομπόνια διακόπτουν δημιουργώντας ένταση.

Για τη δραματική ένταση στις οργανικές συνθέσεις του ο Μπερλιόζ δεν είναι άμοιρη η γοητεία που ασκούσε σε αυτόν η όπερα. Στο μεγαλύτερο μέρος της μουσικής του, όπως εδώ, χρησιμοποιεί την επανάληψη ρυθμών και μικρών θεμάτων για να παρουσιάσει συγκεκριμένους χαρακτήρες ή αισθήματα - μια δημοφιλής επινόηση της όπερας του 19ου αιώνα - και είναι η σύγκρουση ανάμεσά τους που δίνει ζωή στη μουσική του.



Σχόλια